Lichtlijnig

Eindelijk beleven weer eens een echte winter. Na een koude december, waarin de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uitkwam op 1,0 ºC (normaal 3,4 ºC), volgde een nog koudere januari. Bij het KNMI in De Bilt is de gemiddelde temperatuur in januari uitgekomen op -0,5 ºC (normaal 2,2 ºC). Hier in het noorden was het nog een stuk kouder. In ons tuintje ben ik uitgekomen op -2,2 ºC tegen normaal 2,2 ºC …

In ons tuintje heb ik 29 vorstdagen kunnen noteren (minimumtemperatuur lager dan 0,0 ºC), normaal zijn dat er ca. 13. Zesmaal kon ik strenge vorst noteren, terwijl dat volgens het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000 normaal tweemaal het geval is. Januari telde 14 ijsdagen (dagen waarop de maximumtemperatuur niet boven het vriespunt komt), terwijl dat er normaal ongeveer 5 zijn …

De laagste temperatuur was in ons tuintje -12,2 ºC op 8 januari. Omdat de lucht boven ons land op die dag extreem koud was, kon ik ’s ochtends rond 11 uur een korte video-opname maken van een in onze regionen zeldzaam verschijnsels: poolsneeuw.

Het gevolg van al deze kou was dat er aan het eind van de eerste week van het nieuwe jaar o.a. in de Jandurkspolder weer geschaatst kon worden. Grote toertochten konden er in Fryslân helaas nog niet worden uitgezet, omdat het behalve koud vooral ook wit was. Vooral op 2 januari en in het weekend van 9 en 10 januari viel er weer veel sneeuw. In dat laatste weekend trok er een sneeuwjacht over het noorden van het land, waardaar sneeuwduinen van een meter hoog werden gevormd en sloten en vaarten vol sneeuw waaiden …

Ondanks de grote hoeveelheden sneeuw zal januari toch als een relatief droge maand de boeken in gaan. Gemiddeld viel er over ons land ca. 41 mm tegen normaal ca. 69 mm. In ons tuintje viel ongeveer 51 mm neerslag. Omdat op 28 januari de dooi tijdelijk intrad, viel de neerslag eind januari vooral in de vorm van regen en natte sneeuw …

Na een gematigde aanloop laat februari zich inmiddels ook van zijn beste winterse kant zien. Gisteravond is er opnieuw koude lucht over ons land uitgestroomd, wat afgelopen nacht resulteerde in een minimumtemperatuur van -8,2 ºC. Op dit moment (14:00 uur) vriest het hier met -5,6 ºC nog steeds matig. Volgens de tiendaagse prognose van het KNMI lijkt het voorlopig koud te blijven, maar ook nu dreigt sneeuw in de tweede helft van de week weer roet in het eten te gooien. Voorlopig ziet het er naar uit dat we de vogels de komende tijd maar wat moeten blijven bijvoeren. En verder wachten we het maar weer af …

Wieneke meldde gisteravond in haar reactie op “Boomkruiper” dat ze geen sneeuw meer kan zien, en ook geen foto’s waar sneeuw op te zien is. Omdat ik dit weblog niet ben begonnen om lezers en kijkers weg te jagen, heb ik besloten om vandaag eens te beginnen met  een foto die helemaal aan het eind van een fotokuier is gemaakt. Dan kan Wieneke – zonder dat ze zich eerst door de sneeuw van de Merskenheide heen hoeft te worstelen – toch de kramsvogel zien, die ik woensdagmiddag vlak voordat ik in de auto stapte nog kon fotograferen …

En dan nu terug naar de foto’s van de besneeuwde heide, want die kan ik toch echt niet in het archief laten wegsmelten. Ik ben het natuurlijk wel met Wieneke eens dat de sneeuwresten, die er ook op dag 53 nog steeds liggen, hier en daar knap lastig en gevaarlijk zijn. Zelf heb ik de afgelopen week tweemaal een lelijke schuiver gemaakt, maar het liep beide keren goed af. Maar van het zien van sneeuw krijg ik – in tegenstelling tot Wieneke – nog altijd niet genoeg. Het beeld van de onderstaande foto’s levert me aanzienlijk meer plezier op dan het mistroostige weer van de laatste dagen …

Ik vond het wel bijzonder om eens een paar macro’s te kunnen maken van de heide met sneeuw op de achtergrond …

Ook de gouden glans van het gras, dat straks weer schapen moet voeden, doet het goed tussen het wit en blauw …

Behalve sneeuw was er op verschillende plaatsen bij de Merskenheide ook nog steeds ijs te vinden …

Maar ook hier was het sneeuwijs, dat zelfs bij tegenlicht niet echt wilde schitteren …

De komende dagen lijken de temperaturen weer geleidelijk te dalen, zodat we ’s nachts weer te maken krijgen met matige vorst. Hopelijk krijgen we nog een mooie vorstperiode die eindelijk eens wat knap schaatsijs oplevert …

Het zou overdreven zijn om te zeggen dat ik continue stil heb gezeten, maar van fotokuiertjes is de laatste dagen niet veel terecht gekomen. Laten we het er maar op houden, dat ik krachten aan het verzamelen ben voor de volgende winterse periode, want die schijnt er toch echt aan te komen. Het is nog steeds slechts begin februari, en dus er is nog van alles mogelijk. Van mij mag het nog wel een paar weken winter worden, alles is beter dan het grijze en grauwe weer van de laatste dagen. Maar nu de meeste sneeuw intussen is verdwenen, hoeft er wat mij betreft niet opnieuw een dik pak te vallen. Piet P.  begon daar gisteravond echter toch al weer mee te dreigen voor volgende week …

Hoewel de zon langzaam maar zeker weer meer invloed krijgt, was de sneeuw bij de Merskenheide nog lang niet verdwenen toen ik daar woensdagmiddag een kuiertje maakte …

In de wind was het koud, maar op het pad aan de noordkant van de heide was het in de zon en in de luwte prima uit te houden. Het is omdat er nog zoveel sneeuw lag, anders zou ik wellicht al aan een vleugje voorjaar hebben gedacht …

Van voorjaar is echter duidelijk nog geen sprake, de heidepollen worstelen nog steeds met de deze winter zo overvloedig gevallen sneeuw …

Maar die heidepolletjes in de sneeuw leveren toch wel weer fraaie plaatjes op …

Toen ik bijna terug was bij de weg, hoorde ik ineens een paar vogeltjes fluiten. Intussen ben ik al zo ver gevorderd, dat ik aan de fluittoontjes meende te horen dat het staartmeesjes waren. Dat werd bevestigd, toen ik een groepje staartmeesjes door de toppen van een paar bomen zag dartelen. Ze waren te ver weg om ze goed op de gevoelige plaat te kunnen krijgen, maar het was ook nu weer leuk om een tijdje naar hun speels aandoende capriolen te kijken. Het kijkspel werd onderbroken, toen ik op een bepaald moment een andere vogel hoorde. Terwijl ik mijn blik over de bomen rechts van me liet glijden, zag ik ineens op een boom op een meter of 12 afstand iets bewegen …

Het zijn geen topfoto’s, maar ik ben al lang blij dat ik nu eindelijk eens een boomkruiper heb kunnen fotograferen. Nadat ik een paar foto’s had gemaakt, heb ik een paar stappen voorwaarts gemaakt om hem zo mogelijk nog wat beter in beeld te krijgen, maar dat zag de boomkruiper niet zitten. Nog voordat ik opnieuw kon afdrukken, was hij verdwenen …

Enkele ogenblikken later kreeg ik nog een andere vogel voorgeschoteld. Die bewaar ik tot morgen …

De lange, koude en witte winter lijkt langzaam maar zeker ten eind te komen, maar hij aarzelt nog steeds …

The long, cold and white winter seems to come to an end slowly, but it’s still hesitating …

Deze foto’s zijn maandag gemaakt, toen de laatste sneeuwbuien over het IJsselmeer trokken …

These photos were made last monday, when the last snow showers came over the IJsselmeer …

Intussen loopt de temperatuur langzaam op en is de meeste sneeuw weggesmolten …

Meanwhile the temperature is rising slowly and most of the snow melted away …

Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo … Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

Maak er een mooi weekend van! … – … Enjoy your weekend!

De laatste etappe van de zoektocht naar kruiend ijs …
We laten het Mirnser Klif achter ons en volgen de kustlijn in westelijke richting. Na een kilometer of vijf passeren we Laaxum, dat wel eens is omschreven als het kleinste vissersdorpje van Europa …

Na nog eens anderhalve kilometer bereiken we in letterlijk zin het hoogtepunt van de reis: Reaklif, oftewel het Rode Klif. Hier vond op 26 september 1345 de slag bij Warns plaats, waarbij graaf Willem IV van Holland verpletterend werd verslagen door de Friezen. Het bijna 20 meter hoge Reaklif biedt bij helder weer een prachtig uitzicht over het IJsselmeer. Omdat er maandagmiddag net wat (natte) sneeuwbuien over en langs het klif trokken, was het zicht er helaas niet optimaal. Maar het was goed genoeg om te kunnen zien, dat er aan de voet van het klif wat kruiend ijs lag …

Veel stelde het ook hier helaas niet voor. Als het bergje een halve meter hoog was, dan gaat het goed …

Verder weg op het IJsselmeer leek zich een hogere berg te vormen …

Het is moeilijk in te schatten hoeveel ijs daar lag, maar het was allemaal een stuk minder spectaculair dan in februari 1997. Toen moest de weg aan de andere kant van de bosjes, die je op de onderstaande foto aan de voet van het klif ziet staan, worden afgesloten …

De winter van 2009-2010 zal waarschijnlijk de boeken in gaan als de koudste winter sinds 1997. Toen in februari 1997 de dooi inviel, lag er een nog dikkere ijsvloer op het IJsselmeer dan nu. Een krachtige zuidwestelijke stroming bracht het ijs in beweging en begon het op te stuwen tegen de Friese kust …

De geweldige natuurkrachten deden de spanning in het ijs steeds hoog oplopen. Die spanning werd met een zekere regelmaat met doffe dreunen en harde knallen gebroken. Enorme brokken ijs van 10-15 cm dikte werden vanaf het IJsselmeer tegen de dijk opgestuwd …

Aan de andere kant van de dijk kwam het hele spul weer naar beneden …

Vanaf de weg achter de dijk was goed te zien hoeveel ijs er over de dijk werd geduwd. Daarbij liet de ijsmassa zich door niets en niemand tegenhouden….

Zo spectaculair lijkt het in ieder geval op korte termijn niet te worden, maar als het nog eens zo ver komt, dan zal ik zeker mijn best doen om er bij te zijn.